Cách chọn giống bưởi trồng năng suất cao, phù hợp đất và thị trường

Cách chọn giống bưởi trồng là bước khởi đầu mang tính quyết định đối với sự thành công của cả một vườn bưởi trong suốt nhiều năm canh tác. 

Thực tế cho thấy, cùng một quy trình chăm sóc, cùng điều kiện đất đai và khí hậu nhưng vườn bưởi chọn giống tốt sẽ cho năng suất cao, trái đẹp, ổn định; trong khi vườn chọn giống kém lại sinh trưởng yếu, dễ sâu bệnh, năng suất thấp. Vì vậy, việc hiểu rõ cách chọn giống bưởi trồng, gốc ghép, cành ghép là điều bắt buộc đối với nhà nông nếu muốn trồng bưởi hiệu quả và bền vững.

1. Tổng quan các giống bưởi phổ biến hiện nay trên thị trường

Hiện nay, trên thị trường Việt Nam có rất nhiều giống bưởi được trồng và lưu thông, mỗi giống sở hữu những đặc điểm riêng biệt về hình thái trái, hương vị, thời gian sinh trưởng, năng suất cũng như khả năng thích nghi với điều kiện tự nhiên khác nhau. Chính vì vậy, khi tìm hiểu cách chọn giống bưởi trồng, nhà nông không nên chỉ dựa vào sở thích cá nhân hay xu hướng nhất thời của thị trường, mà cần cân nhắc tổng hòa các yếu tố như thổ nhưỡng, khí hậu vùng trồng, khả năng chăm sóc và nhu cầu tiêu thụ lâu dài.

Trong số các giống bưởi phổ biến hiện nay, bưởi Năm Roi là giống được trồng rộng rãi tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Giống này thích hợp với đất phù sa, dễ chăm sóc, cho trái hình dáng đẹp, vỏ mỏng, tép giòn, vị ngọt thanh pha chút chua nhẹ, rất phù hợp cho tiêu thụ tươi và chế biến. Bưởi da xanh lại nổi bật với kích thước lớn, vỏ xanh bóng, ruột hồng đỏ bắt mắt, vị ngọt đậm, ít hạt và giá trị kinh tế cao, được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng. Tuy nhiên, giống này đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao hơn và vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn.

Bên cạnh đó, bưởi Diễn là giống đặc sản của miền Bắc, thích hợp với khí hậu có mùa đông lạnh nhẹ. Trái bưởi Diễn có kích thước vừa, vỏ mỏng, mùi thơm đặc trưng, vị ngọt đậm và bảo quản được lâu. Ngoài ra, bưởi Luận Văn cũng là giống có tiềm năng, nổi bật với màu sắc đẹp, hương thơm rõ rệt và chất lượng thịt quả ngon, phù hợp phát triển theo hướng hàng hóa đặc sản.

Hiện nay, thị trường bưởi Việt Nam rất đa dạng với nhiều giống khác nhau như bưởi Năm Roi, bưởi da xanh, bưởi Diễn hay bưởi Luận Văn 

Việc nắm rõ đặc điểm từng giống bưởi sẽ giúp nhà nông lựa chọn được giống phù hợp nhất với điều kiện canh tác, từ đó nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị thương phẩm của vườn bưởi.

2. Cách chọn giống bưởi trồng phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu

Một trong những sai lầm phổ biến khi trồng bưởi là lựa chọn giống không phù hợp với điều kiện tự nhiên của khu vực canh tác. Mỗi giống bưởi đều có yêu cầu riêng về đất, nước và khí hậu. Nếu trồng không đúng điều kiện, cây sẽ sinh trưởng kém, dễ sâu bệnh và cho năng suất thấp.

Khi áp dụng cách chọn giống bưởi trồng, trước hết nhà nông cần đánh giá đặc điểm đất trồng như độ pH, khả năng thoát nước, độ phì nhiêu. Đất trồng bưởi lý tưởng là đất tơi xốp, thoát nước tốt, giàu hữu cơ. Với vùng đất thấp, dễ ngập úng, nên ưu tiên các giống có khả năng chịu ẩm tốt hoặc áp dụng biện pháp lên liếp cao. Bên cạnh đó, yếu tố khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của cây.

Ngoài điều kiện tự nhiên, thị trường tiêu thụ cũng là yếu tố không thể bỏ qua. Nhà nông nên chọn giống có đầu ra ổn định, được người tiêu dùng ưa chuộng để tránh rủi ro về giá cả. Việc kết hợp hài hòa giữa điều kiện trồng và nhu cầu thị trường chính là chìa khóa giúp vườn bưởi phát triển bền vững.

Nhà nông nên chọn giống có đầu ra ổn định, được người tiêu dùng ưa chuộng để tránh rủi ro về giá cả.

3. Kỹ thuật chọn gốc ghép đạt tiêu chuẩn cho cây bưởi

Trong kỹ thuật nhân giống bưởi hiện nay, phương pháp ghép được sử dụng phổ biến nhất nhờ khả năng giữ nguyên đặc tính tốt của cây mẹ và cho cây con sinh trưởng ổn định. Vì vậy, cách chọn giống bưởi trồng không thể bỏ qua bước lựa chọn gốc ghép phù hợp.

Gốc ghép cần được chọn từ những cây khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, có khả năng thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên của địa phương. Ưu tiên sử dụng gốc ghép từ các giống bưởi hoặc cây có múi bản địa vì chúng thường có sức sống mạnh, bộ rễ phát triển tốt và chống chịu tốt với thời tiết khắc nghiệt. Cây gốc ghép phải sinh trưởng đồng đều, thân thẳng, không có dấu hiệu nứt thân hay thối rễ.

Việc chọn gốc ghép chất lượng sẽ giúp cây ghép phát triển nhanh, hạn chế bệnh hại và nâng cao tuổi thọ vườn bưởi. Ngược lại, nếu sử dụng gốc ghép yếu hoặc mang mầm bệnh, dù giống bưởi có tốt đến đâu cũng khó đạt năng suất như mong muốn.

Gốc ghép cần được chọn từ những cây khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, có khả năng thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên của địa phương. 

4. Cách chọn cành ghép bưởi đảm bảo tỷ lệ sống cao

Cành ghép là yếu tố trực tiếp quyết định chất lượng cây bưởi sau ghép, do đó cần được lựa chọn hết sức cẩn thận. Theo kinh nghiệm nhà vườn, cành ghép nên được lấy từ cây mẹ có độ tuổi từ 5 đến 10 năm, đang trong giai đoạn cho năng suất ổn định và chất lượng quả tốt.

Khi thực hiện cách chọn giống bưởi trồng thông qua ghép cành, nhà nông cần chọn những cành bánh tẻ, không quá non cũng không quá già. Cành phải khỏe, đường kính tương đương với gốc ghép, có từ 2–3 mắt, không bị sâu bệnh hay trầy xước. Thời điểm cắt cành ghép tốt nhất là buổi sáng sớm, sau đó tiến hành ghép ngay để đảm bảo tỷ lệ sống cao. Trong trường hợp cần vận chuyển cành ghép đi xa, nên bọc cành bằng lá chuối tươi hoặc khăn ẩm để tránh mất nước. Việc lựa chọn và bảo quản cành ghép đúng kỹ thuật sẽ giúp cây ghép nhanh liền sẹo, ra mầm mạnh và sinh trưởng ổn định.

5. Cách chọn mắt ghép bưởi và những lưu ý quan trọng

Bên cạnh ghép cành, ghép mắt cũng là phương pháp được áp dụng rộng rãi trong sản xuất cây giống bưởi. Khi áp dụng cách chọn giống bưởi trồng bằng phương pháp ghép mắt, nhà nông cần chú ý lựa chọn mắt ghép đạt tiêu chuẩn. Mắt ghép tốt là những mắt căng, khỏe, còn gọi là mắt thức, không bị sâu bệnh. Trên một cành, nên ưu tiên chọn các mắt nằm ở phía trên vì khả năng nảy mầm nhanh và tỷ lệ thành công cao hơn. Ngược lại, các mắt ngủ ở phía dưới thường nảy mầm chậm, thậm chí không phát triển sau ghép.

Nên ưu tiên chọn các mắt nằm ở phía trên vì khả năng nảy mầm nhanh và tỷ lệ thành công cao hơn

Ngoài ra, cây mẹ cung cấp mắt ghép phải là cây sinh trưởng khỏe, cho trái ngon và năng suất ổn định nhiều năm liền. Sau khi ghép, cần che chắn và bảo vệ vị trí ghép cẩn thận để tránh nước mưa, sâu bệnh xâm nhập. Việc chăm sóc tốt sau ghép sẽ giúp cây nhanh hồi phục và phát triển mạnh mẽ.

6. Những lưu ý quan trọng khi lựa chọn và chăm sóc giống bưởi

Dù đã nắm vững cách chọn giống bưởi trồng, nhưng để giống phát huy tối đa tiềm năng, nhà nông cần kết hợp với quy trình chăm sóc hợp lý. Trước hết, cần trồng cây trên đất phù hợp, đảm bảo thoát nước tốt và giàu dinh dưỡng. Bón phân cân đối, không lạm dụng đạm để tránh cây phát triển lá quá mạnh, dễ sâu bệnh.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên theo dõi vườn để phát hiện sớm sâu bệnh, cắt tỉa cành tạo tán thông thoáng giúp cây nhận đủ ánh sáng. Việc phòng trừ sâu bệnh kịp thời sẽ giúp cây sinh trưởng ổn định, ra hoa đậu quả tốt hơn.

Cuối cùng, nhà nông nên lựa chọn cây giống từ các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng để đảm bảo chất lượng. Một giống bưởi tốt kết hợp với kỹ thuật trồng và chăm sóc đúng cách sẽ mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài.

Kết luận

Cách chọn giống bưởi trồng đúng kỹ thuật là nền tảng quan trọng giúp nhà nông xây dựng vườn bưởi khỏe mạnh, năng suất cao và ổn định lâu dài. Khi lựa chọn giống phù hợp với đất đai, khí hậu, kết hợp gốc ghép, cành ghép và mắt ghép đạt tiêu chuẩn, cùng với quy trình chăm sóc hợp lý, cây bưởi sẽ phát triển bền vững và mang lại giá trị kinh tế cao cho người trồng.