Giống bưởi da xanh: Đặc điểm, kỹ thuật trồng và chăm sóc hiệu quả

Giống bưởi da xanh là một trong những giống bưởi nổi tiếng và có giá trị kinh tế cao tại Việt Nam hiện nay. Nhắc đến các giống bưởi đặc sản, không thể bỏ qua bưởi da xanh ruột đỏ không hạt của Bến Tre – giống bưởi đã tạo dựng được uy tín vững chắc trên thị trường trong nước và xuất khẩu.

Nhờ hương vị thơm ngon, tép bưởi hồng đẹp mắt cùng khả năng thích nghi tốt với điều kiện canh tác, giống bưởi da xanh ngày càng được mở rộng diện tích trồng tại nhiều địa phương. Việc hiểu rõ đặc điểm, yêu cầu sinh trưởng và kỹ thuật trồng sẽ giúp người trồng khai thác tối đa tiềm năng của giống bưởi này.

1. Đặc điểm nổi bật của giống bưởi da xanh

Giống bưởi da xanh có trái dạng hình cầu, trọng lượng trung bình từ 1,2 đến 2,5 kg mỗi quả. Khi chín, vỏ trái có màu xanh hoặc xanh hơi vàng, khá mỏng và dễ lột. Phần tép bưởi có màu hồng đỏ đặc trưng, mọng nước, vị ngọt thanh, không chua và có mùi thơm nhẹ rất dễ chịu. Ưu điểm nổi bật của giống bưởi này là rất ít hạt hoặc gần như không hạt, đáp ứng tốt nhu cầu của người tiêu dùng. Về đặc điểm sinh trưởng, bưởi da xanh là cây thân gỗ thuộc họ cây có múi, khi trưởng thành cao khoảng 3–4 m. Thân cây có vỏ màu vàng nhạt, đôi khi chảy nhựa ở các kẽ nứt. Lá có dạng hình trứng, dài 11–12 cm, rộng khoảng 4,5–5,5 cm, cuống lá có dìa cánh to. Nhờ những đặc điểm này, giống bưởi da xanh vừa dễ nhận biết vừa có giá trị thẩm mỹ cao trong vườn trồng.

Giống bưởi da xanh có trái dạng hình cầu, trọng lượng trung bình từ 1,2 đến 2,5 kg mỗi quả.

2. Điều kiện sinh trưởng phù hợp của giống bưởi da xanh

Giống bưởi da xanh sinh trưởng nhanh và đặc biệt ưa nước, tuy nhiên lại rất sợ úng. Vì vậy, khi trồng cần đảm bảo điều kiện thoát nước tốt vào mùa mưa và chủ động tưới nước vào mùa khô. Đất trồng đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định năng suất và chất lượng trái bưởi da xanh. Những loại đất không phù hợp để trồng giống bưởi da xanh bao gồm đất sét nặng, đất nhiễm phèn mặn, đất bạc màu, đất cát rời rạc, đất thấp dễ ngập úng hoặc đất cao nhưng khó giữ nước. Ngược lại, đất lý tưởng để trồng bưởi da xanh là đất pha cát, pha thịt, đất bờ dừa lâu năm hoặc đất có sự hiện diện của trùng, giun và vi sinh vật. Những khu đất có cỏ hôi, cỏ lồng vực, cỏ đuôi chồn hay rau trai mọc tự nhiên thường rất thích hợp để trồng giống bưởi này.

3. Chọn giống và phương pháp nhân giống bưởi da xanh

Việc chọn giống chất lượng là yếu tố then chốt quyết định đến hiệu quả canh tác bưởi da xanh. Cây giống đạt tiêu chuẩn cần có khả năng cho trái ngọt, tép hồng đỏ, ráo nước nhưng không khô, vỏ mỏng, trái tròn và rất ít hạt hoặc không hạt. Người trồng nên tránh mua cây giống trôi nổi, không rõ nguồn gốc và ưu tiên chọn cây từ những vườn giống uy tín. Hiện nay, bưởi da xanh có thể được nhân giống bằng nhiều phương pháp khác nhau, trong đó phổ biến nhất là cây ghép và cây chiết. Cây ghép thường cao 40–60 cm, mắt ghép cao khoảng 20 cm, trong khi cây chiết có chiều cao khoảng 60–70 cm. So với trồng từ hạt, cây ghép và cây chiết có khả năng sinh trưởng tốt hơn, rút ngắn thời gian cho trái và thường bắt đầu thu hoạch sau khoảng 2 năm trồng.

Hiện nay, bưởi da xanh có thể được nhân giống bằng nhiều phương pháp khác nhau, trong đó phổ biến nhất là cây ghép và cây chiết. 

4. Kỹ thuật trồng và bố trí mật độ bưởi da xanh

Để trồng bưởi da xanh đạt hiệu quả cao, người trồng cần chú ý đến mật độ và khoảng cách canh tác. Thông thường, mật độ trồng phù hợp là khoảng 5 m x 4 m, tương đương 500 cây trên một hecta. Với những khu vực đất tốt và có điều kiện thâm canh cao, mật độ có thể tăng lên khoảng 600 cây mỗi hecta nếu áp dụng tốt biện pháp cắt tỉa. Việc chuẩn bị đất trồng bao gồm phát quang, san mặt bằng, thiết kế vườn, đào hố và bón phân lót. Hố trồng bưởi da xanh thường có kích thước từ 0,8–1 m cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Trước khi trồng ít nhất một tháng, cần bón lót phân chuồng hoai mục, phân vi sinh, super lân và vôi để điều chỉnh độ pH đất về mức thích hợp từ 6–6,5, giúp cây phát triển khỏe mạnh ngay từ đầu.

5. Chăm sóc, bón phân và tạo tán cho bưởi da xanh

Sau khi trồng khoảng một năm, cây bưởi da xanh bắt đầu phát triển mạnh về tán lá. Lúc này, việc cắt tỉa cành già, cành yếu và cành sâu bệnh cần được thực hiện định kỳ để cây tập trung dinh dưỡng nuôi các cành khỏe. Trong giai đoạn mang trái, nên loại bỏ cành vượt để hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng. Bón phân cho bưởi da xanh cần căn cứ vào chất đất và từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Phân hữu cơ và phân chuồng hoai mục thường được ưu tiên sử dụng để cải tạo đất và nuôi cây lâu dài. Ở giai đoạn tạo lá và phát triển cành, có thể bổ sung thêm phân NPK nhằm kích thích cây ra lá mới và tăng khả năng quang hợp.

Phân hữu cơ và phân chuồng hoai mục thường được ưu tiên sử dụng để cải tạo đất và nuôi cây lâu dài

6. Phòng trừ sâu bệnh và kỹ thuật bao trái

Giống bưởi da xanh cũng như nhiều giống bưởi khác có thể gặp các bệnh phổ biến như thối lá, thối rễ và sự tấn công của côn trùng chích hút. Người trồng cần thường xuyên kiểm tra vườn, cắt bỏ các cành bị bệnh và áp dụng biện pháp phòng trừ phù hợp. Việc kết hợp giữa biện pháp thủ công, chế phẩm sinh học và thuốc bảo vệ thực vật sẽ giúp kiểm soát sâu bệnh hiệu quả hơn. Để trái bưởi da xanh đạt kích thước lớn, mẫu mã đẹp và hạn chế sâu đục quả, việc bao trái từ sớm là rất cần thiết. Khi trái đạt kích thước tương đương quả trứng vịt, nên dùng túi nilon trắng trong để bao quả. Phương pháp này không chỉ bảo vệ trái mà còn giúp màu sắc và chất lượng vỏ quả được giữ ổn định đến khi thu hoạch.

7. Thu hoạch và giá trị kinh tế của giống bưởi da xanh

Từ khi cây bưởi da xanh bắt đầu ra hoa cho đến thời điểm thu hoạch trái thường kéo dài khoảng 3 tháng, tùy điều kiện thời tiết, chế độ chăm sóc và mức độ sinh trưởng của từng vườn. Thời điểm thu hoạch lý tưởng là khi trái vừa chín tới, vỏ căng bóng, màu xanh chuyển sang xanh hơi vàng, tép bưởi hồng đậm, mọng nước và có mùi thơm đặc trưng. Việc thu hoạch đúng độ chín không chỉ giúp bưởi đạt chất lượng ngon nhất mà còn hạn chế tình trạng xốp tép, khô nước hoặc giảm vị ngọt tự nhiên.

Từ khi cây bưởi da xanh bắt đầu ra hoa cho đến thời điểm thu hoạch trái thường kéo dài khoảng 3 tháng

Về giá trị kinh tế, giống bưởi da xanh được đánh giá là một trong những giống cây ăn quả có hiệu quả đầu tư cao và ổn định lâu dài. Cây cho trái sớm, chỉ sau khoảng 2 – 3 năm trồng đã bắt đầu thu hoạch, năng suất tăng dần theo tuổi cây và có thể khai thác liên tục trong nhiều năm. Trái bưởi da xanh có mẫu mã đẹp, kích thước đồng đều, dễ bảo quản và vận chuyển xa nên rất được thị trường trong nước lẫn xuất khẩu ưa chuộng. Nhờ nhu cầu tiêu thụ cao và giá bán ổn định, người trồng bưởi da xanh có thể đạt nguồn thu nhập bền vững, đặc biệt khi áp dụng quy trình canh tác đúng kỹ thuật và sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ.

Tạm kết

Giống bưởi da xanh không chỉ nổi bật về chất lượng trái mà còn có tiềm năng phát triển lâu dài trong sản xuất nông nghiệp. Việc áp dụng đúng kỹ thuật trồng và chăm sóc sẽ giúp người trồng khai thác tối đa giá trị của giống bưởi này, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển nền nông nghiệp bền vững.