Chăm sóc bưởi thời kỳ đầu giúp hạn chế rụng trái, tăng năng suất

Chăm sóc bưởi thời kỳ đầu là giai đoạn quyết định trực tiếp đến tỷ lệ đậu trái, khả năng nuôi quả và năng suất cuối vụ. Sau khi cây bưởi ra hoa, thụ phấn và bắt đầu đậu trái non, toàn bộ dinh dưỡng trong cây sẽ được ưu tiên cho quá trình hình thành quả. 

Nếu chăm sóc không đúng kỹ thuật trong thời kỳ này, cây rất dễ xảy ra hiện tượng rụng trái sinh lý, quả kém phát triển, chất lượng giảm rõ rệt. Vì vậy, nhà vườn cần đặc biệt chú trọng đến việc tỉa trái, bón phân, tưới nước và phòng trừ sâu bệnh để đảm bảo trái non phát triển khỏe mạnh, đồng đều. Dưới đây là chăm sóc bưởi thời kỳ đầu mà các bạn nên tham khảo.

1. Tầm quan trọng của chăm sóc bưởi thời kỳ đậu trái non

Giai đoạn đậu trái non thường bắt đầu sau khi hoa bưởi nở rộ và thụ phấn thành công khoảng 2-3 tuần. Đây là thời điểm cây bước vào quá trình phân hóa và tích lũy dinh dưỡng để nuôi trái. Nếu cây thiếu dinh dưỡng, nước tưới hoặc bị sâu bệnh tấn công, tỷ lệ rụng trái sinh lý có thể lên tới 30-35%, thậm chí cao hơn ở những vườn chăm sóc kém.

Trong thời kỳ này, bộ rễ và hệ thống dẫn truyền của cây hoạt động rất mạnh. Cây cần nhiều năng lượng để vừa duy trì sinh trưởng, vừa nuôi quả non. Việc chăm sóc đúng kỹ thuật sẽ giúp hạn chế rụng trái, trái phát triển đều, vỏ mịn, tép chắc và vị ngọt đậm khi thu hoạch. Ngược lại, nếu bón phân mất cân đối, đặc biệt là thừa đạm, cây sẽ phát triển cành lá quá mạnh, hình thành tầng rời khiến trái non dễ rụng hàng loạt.

Do đó, hiểu rõ đặc điểm sinh lý của cây bưởi ở giai đoạn này là nền tảng quan trọng để áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp, tạo tiền đề cho một vụ mùa đạt năng suất cao và ổn định.

Trong thời kỳ đậu trái non, bộ rễ và hệ thống dẫn truyền của cây hoạt động rất mạnh, cây cần nhiều năng lượng để vừa duy trì sinh trưởng, vừa nuôi quả non

2. Kỹ thuật cắt tỉa quả non giúp cây tập trung nuôi trái

Sau khi đậu quả khoảng 2-3 tuần, cây bưởi sẽ xảy ra hiện tượng rụng trái sinh lý tự nhiên. Tuy nhiên, đối với những cây đậu quá nhiều trái trên một chùm, nhà vườn cần chủ động cắt tỉa để giảm áp lực dinh dưỡng cho cây. Việc tỉa trái giúp cây tập trung nuôi những quả chính, hạn chế tình trạng trái nhỏ, méo mó hoặc phát triển không đồng đều.

Nguyên tắc tỉa là loại bỏ những trái nhỏ, trái dị dạng, trái nằm sâu trong tán hoặc mọc quá dày trên cùng một chùm. Tùy vào tuổi cây và sức sinh trưởng mà số lượng trái giữ lại sẽ khác nhau. Cây càng lớn, bộ tán khỏe thì khả năng mang trái càng cao.

Việc tỉa trái nên thực hiện làm hai lần. Lần thứ nhất sau khi đậu trái khoảng 2 tuần, khi trái bắt đầu ổn định. Lần thứ hai tiến hành sau lần đầu khoảng 2 tuần nhằm tiếp tục loại bỏ những trái phát triển kém. Cắt tỉa đúng thời điểm sẽ giúp giảm tỷ lệ rụng trái về sau và nâng cao chất lượng quả thương phẩm.

Việc tỉa trái nên thực hiện làm hai lần, lần thứ nhất sau khi đậu trái khoảng 2 tuần, lần thứ hai tiến hành sau lần đầu khoảng 2 tuần nhằm tiếp tục loại bỏ những trái phát triển kém

3. Chế độ bón phân hợp lý cho bưởi giai đoạn quả non

Trong thời kỳ quả non, cây bưởi có nhu cầu dinh dưỡng rất cao, đặc biệt là lân và kali để hỗ trợ phát triển tế bào quả và tăng khả năng giữ trái. Sau khi tỉa quả lần 1 khoảng 7 ngày, bà con nên tiến hành bón phân để bổ sung dinh dưỡng kịp thời cho cây.

Đối với cây bưởi 5 năm tuổi, có thể bón khoảng 0,1 kg lân + 0,1 kg kali + 0,1 kg đạm urê cho mỗi cây, hoặc sử dụng 0,5 kg NPK 16:6:16 hay 5:10:3. Với cây từ 6-10 năm tuổi, lượng phân tăng lên 0,2-0,3 kg đạm urê kết hợp 0,3-0,4 kg kali, hoặc khoảng 1 kg NPK tổng hợp mỗi cây.

Ngoài ra, bà con có thể bổ sung thêm canxi - bo để hạn chế rụng trái non, giúp vỏ quả cứng chắc và nuôi trái tốt hơn. Lưu ý tuyệt đối không xới xáo hay cuốc đất trong tán cây khi bón phân để tránh làm tổn thương rễ non, ảnh hưởng đến khả năng hút dinh dưỡng.

Trong thời kỳ quả non, cây bưởi có nhu cầu dinh dưỡng rất cao, đặc biệt là lân và kali để hỗ trợ phát triển tế bào quả và tăng khả năng giữ trái

4. Chế độ tưới nước phù hợp trong thời kỳ quả non

Nước đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong giai đoạn trái non phát triển. Từ tháng 3 đến tháng 5, khi quả còn nhỏ, độ ẩm đất cần được duy trì ở mức 70-80% để hạn chế hiện tượng rụng trái. Nếu đất quá khô, cây sẽ bị stress nước, làm gián đoạn quá trình vận chuyển dinh dưỡng đến quả.

Tuy nhiên, nhà vườn cũng cần lưu ý không để đất bị úng nước, nhất là trong những đợt mưa nhiều. Ngập úng kéo dài sẽ làm rễ bị thiếu oxy, dễ phát sinh nấm bệnh gây thối rễ, chảy gôm và rụng quả hàng loạt. Do đó, hệ thống mương thoát nước cần được đảm bảo thông thoáng trong suốt mùa mưa.

Việc tưới nước nên thực hiện đều đặn, tránh tưới quá nhiều trong một lần. Nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát để giảm thất thoát nước và giúp cây hấp thu hiệu quả hơn.

Việc tưới nước nên thực hiện đều đặn, tránh tưới quá nhiều trong một lần

5. Phòng trừ sâu bệnh hại trong giai đoạn quả non

Thời kỳ quả non thường trùng với mùa xuân, khi độ ẩm không khí cao, mưa phùn rải rác và ánh sáng yếu. Đây là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại sâu bệnh phát triển mạnh, gây hại trực tiếp lên quả non. Các đối tượng thường gặp gồm sâu vẽ bùa, rệp sáp, sâu đục thân - cành, nhện đỏ và các bệnh như chảy gôm, mốc sương, nấm khuẩn trên vỏ quả.

Nếu không phòng trừ kịp thời, sâu bệnh có thể làm quả non bị thối, sần sùi hoặc rụng sớm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất. Ngoài các biện pháp hóa học, bà con nên ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học, thảo mộc, nano đồng hoặc bạc đồng để phòng ngừa bệnh hại, vừa an toàn cho cây trồng vừa bảo vệ môi trường.

Việc phòng bệnh nên thực hiện định kỳ, kết hợp với vệ sinh vườn, cắt tỉa cành thông thoáng để giảm nơi trú ẩn của sâu bệnh.

Kết luận

Chăm sóc bưởi thời kỳ đầu là giai đoạn then chốt quyết định đến khả năng giữ trái, chất lượng quả và hiệu quả kinh tế của cả vụ mùa. Áp dụng đồng bộ các biện pháp từ tỉa trái, bón phân cân đối, tưới nước hợp lý đến phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp cây bưởi phát triển ổn định, trái lớn đều, hạn chế rụng và đạt năng suất cao. Nhà vườn cần theo dõi sát tình trạng sinh trưởng của cây để điều chỉnh kỹ thuật chăm sóc phù hợp, đảm bảo vườn bưởi luôn khỏe mạnh và cho thu hoạch bền vững qua nhiều năm.