Kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch đạt năng suất cao, quả ngon ổn định

Kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch là yếu tố then chốt quyết định năng suất, chất lượng quả và tuổi thọ vườn cây tại vùng Hương Khê – Hà Tĩnh. Đây là giống bưởi đặc sản nổi tiếng với hương thơm đặc trưng, vị ngọt thanh, tép mọng và giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, để cây sinh trưởng ổn định, ra hoa đồng đều, đậu quả tốt và hạn chế sâu bệnh, người trồng cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăm sóc kỹ thuật theo từng giai đoạn sinh trưởng.

Trong bài viết này, chúng tôi tổng hợp đầy đủ và chi tiết quy trình kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch giai đoạn kinh doanh dựa trên tài liệu chuyên môn đã được áp dụng thực tế giai đoạn 2009–2011. Nội dung bài viết sẽ giúp bà con nắm vững các khâu quan trọng như cắt tỉa tạo tán, bón phân cân đối, quản lý độ ẩm đất, thụ phấn bổ sung, bao quả và phòng trừ sâu bệnh tổng hợp nhằm nâng cao năng suất và chất lượng quả bưởi Phúc Trạch một cách bền vững.

1. Kỹ thuật cắt tỉa tạo tán cho bưởi Phúc Trạch

Cắt tỉa là khâu quan trọng hàng đầu trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch, giúp cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh và tập trung dinh dưỡng nuôi hoa, quả. Việc cắt tỉa cần thực hiện định kỳ theo 3 vụ chính trong năm.

Vào vụ xuân (tháng 1–3), tiến hành loại bỏ các cành kém chất lượng, cành sâu bệnh, cành mọc lộn xộn trong tán. Đồng thời, cần tỉa bớt các chùm hoa nhỏ, hoa mọc dày, hoa dị hình nhằm hạn chế tiêu hao dinh dưỡng và giúp cây ra hoa tập trung, chất lượng cao.

Trong vụ hè (tháng 4–6), bà con cần cắt bỏ cành hè yếu, cành mọc dày, cành vượt và các cành bị sâu bệnh. Đây cũng là thời điểm quan trọng để tỉa quả, loại bỏ các quả nhỏ, quả dị hình, quả sâu bệnh và tỉa thưa những chùm quả quá dày để đảm bảo mỗi quả phát triển đồng đều.

Trong vụ hè (tháng 4–6), bà con cần cắt bỏ cành hè yếu, cành mọc dày, cành vượt và các cành bị sâu bệnh.

Sau thu hoạch vào vụ thu, tiến hành cắt tỉa tổng thể, khống chế chiều cao thân chính từ 3–4 m. Cắt bỏ cành chết, cành mang quả đã thu hoạch, cành vượt và các cành quá dày trong tán. Việc cắt tỉa hợp lý giúp cây phục hồi nhanh, tạo tiền đề cho vụ hoa năm sau.

2. Kỹ thuật bón phân cân đối cho bưởi Phúc Trạch

Bón phân đúng và đủ là nền tảng quan trọng trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch, giúp cây sinh trưởng khỏe, ra hoa ổn định và cho quả chất lượng cao. Theo quy trình kỹ thuật, mỗi gốc bưởi cần lượng dinh dưỡng trung bình trong năm gồm: 30 kg phân chuồng hoai, 552 g N, 368 g P₂O₅, 600 g K₂O, 183 g MgO, 18 g S và 1.000 g vôi bột.

Lượng phân này được chia làm 4 lần bón trong năm. Lần thứ nhất bón sau thu hoạch, sử dụng toàn bộ phân chuồng hoai, phân lân và 20% đạm, 20% kali nhằm phục hồi sức cây. Lần thứ hai bón thúc hoa vào cuối tháng 11 với 30% đạm và 30% kali giúp phân hóa mầm hoa tốt. Lần thứ ba vào cuối tháng 2, bón dưỡng hoa và quả non, tiếp tục bổ sung 30% đạm và 30% kali. Lần cuối cùng vào cuối tháng 5, bón nốt lượng phân còn lại để nuôi quả lớn nhanh và nâng cao chất lượng.

Đối với những cây bị tổn thương rễ do ngập úng hoặc sâu bệnh, cần bổ sung thêm dinh dưỡng qua lá bằng các loại phân bón lá chuyên dùng để cây phục hồi nhanh.

Bón phân đúng và đủ là nền tảng quan trọng trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch, giúp cây sinh trưởng khỏe, ra hoa ổn định và cho quả chất lượng cao

3. Quản lý độ ẩm đất trong vườn bưởi Phúc Trạch

Quản lý nước tưới và độ ẩm đất hợp lý là yếu tố không thể thiếu trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch, đặc biệt trong giai đoạn ra hoa và đậu quả. Độ ẩm đất thích hợp giúp rễ hấp thu dinh dưỡng tốt, hạn chế rụng hoa, rụng quả non và giảm nguy cơ bệnh hại. Bà con nên áp dụng hình thức tưới nhỏ giọt hoặc tưới tràn có kiểm soát, kết hợp tủ gốc bằng rơm rạ, cỏ khô hoặc rác hữu cơ để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại. Trong giai đoạn từ khi xuất hiện nụ hoa đến khi quả đậu ổn định, cần duy trì độ ẩm vùng rễ ở mức 60–70% độ ẩm đồng ruộng.

Trong giai đoạn từ khi xuất hiện nụ hoa đến khi quả đậu ổn định, cần duy trì độ ẩm vùng rễ ở mức 60–70% độ ẩm đồng ruộng.

Vào mùa mưa, cần chủ động đào rãnh thoát nước xung quanh vườn để tránh ngập úng kéo dài gây thối rễ và phát sinh bệnh chảy gôm. Việc kiểm soát tốt độ ẩm không chỉ giúp cây sinh trưởng khỏe mà còn nâng cao khả năng đậu quả tự nhiên, giảm chi phí chăm sóc.

4. Thụ phấn bổ sung giúp tăng tỷ lệ đậu quả

Do đặc tính sinh học của giống, thụ phấn bổ sung là biện pháp kỹ thuật quan trọng trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch nhằm nâng cao tỷ lệ đậu quả và hạn chế hiện tượng rụng sinh lý. Phấn hoa dùng để thụ phấn được lấy từ các giống bưởi khác, tốt nhất là bưởi chua. Hoa được thu khi mới nở, loại bỏ cánh và nhụy, bảo quản phấn ở nhiệt độ thường và sử dụng tốt nhất trong ngày.

Có hai phương pháp thụ phấn phổ biến. Thụ phấn bằng tay được thực hiện bằng cách quét phấn lên đầu nhụy hoa cần thụ, mỗi hoa cho phấn có thể thụ cho 8–10 hoa. Thời gian thụ thích hợp là buổi sáng từ 8h30–10h30 và buổi chiều từ 14h–16h, tiến hành liên tục trong suốt thời gian hoa nở rộ. Ngoài ra, bà con có thể thụ phấn bằng máy bằng cách trộn phấn hoa với bột đá CaCO₃ theo tỷ lệ 1:4 và phun đều lên chùm hoa, thực hiện 4 lần/vụ, mỗi lần cách nhau 3 ngày.

Thụ phấn bằng tay được thực hiện bằng cách quét phấn lên đầu nhụy hoa cần thụ, mỗi hoa cho phấn có thể thụ cho 8–10 hoa.

5. Kỹ thuật bao quả bưởi Phúc Trạch

Bao quả là biện pháp kỹ thuật tiên tiến trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch giúp hạn chế sâu bệnh, giảm tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và nâng cao mẫu mã quả. Vật liệu bao quả thường sử dụng là túi giấy màu vàng chuyên dụng.

Thời điểm bao quả thích hợp là 40–50 ngày sau khi đậu, khi quả đạt đường kính khoảng 3–5 cm. Trước khi bao, cần tiến hành tỉa thưa quả, mỗi cành chỉ giữ lại 1–2 quả khỏe mạnh, loại bỏ quả nhỏ, dị hình hoặc bị sâu bệnh.

Trước khi bao 1 ngày, nên phun thuốc phòng trừ sâu bệnh hoặc có thể bao sau khi phun vài giờ khi quả đã ráo nước. Khi bao, cho quả vào túi, buộc kín miệng túi bằng dây kẽm mềm vào cuống quả. Trước thu hoạch khoảng 25–30 ngày, tiến hành tháo túi để quả lên màu đẹp và đạt chất lượng tốt nhất.

Bao quả là biện pháp kỹ thuật tiên tiến trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch giúp hạn chế sâu bệnh, giảm tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và nâng cao mẫu mã quả.

6. Phòng trừ sâu bệnh hại tổng hợp

Trong kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch, phòng trừ sâu bệnh cần áp dụng biện pháp tổng hợp, kết hợp giữa canh tác, cơ giới và hóa học. Một số đối tượng gây hại chính gồm sâu đục thân, sâu vẽ bùa, nhện hại, bệnh chảy gôm và bệnh đốm đen.

Cần thường xuyên tỉa bỏ cành bị nhiễm, vệ sinh vườn thông thoáng. Với sâu đục thân, có thể dùng dụng cụ cơ giới bắt ấu trùng hoặc bơm thuốc xông hơi vào lỗ đục. Nhện hại và sâu vẽ bùa cần phun thuốc đặc trị đúng thời điểm khi sâu non mới xuất hiện.

Đối với bệnh chảy gôm, cần kiểm soát độ ẩm đất, tránh trồng quá sâu và xử lý vết bệnh bằng dung dịch sunfat đồng pha vôi hoặc thuốc chuyên dụng. Bệnh đốm đen trên quả cần phun phòng định kỳ từ khi quả đậu ổn định đến trước thu hoạch 1 tháng để hạn chế thiệt hại.

Kết bài

Kỹ thuật trồng bưởi Phúc Trạch đúng quy trình không chỉ giúp cây sinh trưởng bền vững mà còn quyết định trực tiếp đến năng suất, chất lượng và giá trị thương phẩm của quả. Việc tuân thủ đầy đủ các biện pháp cắt tỉa, bón phân, quản lý nước, thụ phấn, bao quả và phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp vườn bưởi cho thu hoạch ổn định, nâng cao hiệu quả kinh tế lâu dài cho người trồng.