Bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa giúp đậu trái nhiều, quả ngọt

Bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa là khâu then chốt quyết định trực tiếp đến tỷ lệ đậu trái, số lượng quả giữ lại trên cây và chất lượng bưởi khi thu hoạch.

Thực tế sản xuất tại nhiều vùng trồng bưởi trọng điểm như Đoan Hùng cho thấy, nếu bón phân đúng thời điểm, đúng loại và kết hợp các biện pháp kỹ thuật đồng bộ, năng suất bưởi có thể tăng vượt trội, chi phí giảm và lợi nhuận tăng rõ rệt. Ngược lại, bón phân sai cách trong giai đoạn ra hoa rất dễ khiến bưởi rụng hoa, rụng quả non, cây suy kiệt và cho năng suất thấp.

1. Vai trò của bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa

Giai đoạn ra hoa là thời điểm cây bưởi chuyển từ sinh trưởng sinh dưỡng sang sinh trưởng sinh thực. Nhu cầu dinh dưỡng của cây lúc này tăng cao và đòi hỏi sự cân đối chặt chẽ giữa các nguyên tố đa, trung và vi lượng. Nếu thiếu dinh dưỡng, hoa sẽ nhỏ, yếu, khả năng thụ phấn kém và tỷ lệ rụng hoa cao. Ngược lại, nếu bón thừa đạm, cây sẽ phát triển lộc non mạnh, cạnh tranh dinh dưỡng với hoa, dẫn đến hiện tượng rụng hoa hàng loạt.

Nếu thiếu dinh dưỡng, hoa sẽ nhỏ, yếu, khả năng thụ phấn kém và tỷ lệ rụng hoa cao

Thực tiễn tại các mô hình bưởi Đoan Hùng áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) cho thấy, việc sử dụng phân bón NPK khép kín, không dùng đạm đơn, giúp cây ra hoa tập trung, hoa khỏe và tỷ lệ đậu quả cao hơn rõ rệt so với tập quán cũ. Bộ tán cây phát triển cân đối, các đợt lộc ra đồng loạt, tạo nền tảng tốt cho quá trình nuôi quả sau này. Đây chính là minh chứng rõ ràng cho vai trò quyết định của việc bón phân đúng cách trong giai đoạn ra hoa của cây bưởi.

2. Nhu cầu dinh dưỡng của cây bưởi khi bước vào thời kỳ ra hoa

Trong giai đoạn chuẩn bị ra hoa và nở hoa, cây bưởi cần nhiều lân để phân hóa mầm hoa, kali để tăng sức sống của hoa và hạn chế rụng, đồng thời vẫn cần một lượng đạm vừa phải để duy trì sinh trưởng ổn định. Ngoài ra, các nguyên tố trung lượng như canxi, magie và vi lượng như bo, kẽm cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tăng khả năng thụ phấn và đậu quả.

Các mô hình tại Đoan Hùng cho thấy, việc sử dụng phân tổng hợp NPK 5:10:3 vào đầu vụ giúp kích thích phân hóa mầm hoa rất tốt, sau đó chuyển sang NPK 12:5:10 để nuôi hoa và quả non mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhờ bón phân cân đối, cây bưởi không bị hiện tượng “ra hoa nhiều nhưng đậu ít”, đồng thời hạn chế được tình trạng suy cây sau thu hoạch. Điều này khẳng định rằng, hiểu đúng nhu cầu dinh dưỡng của bưởi trong giai đoạn ra hoa là nền tảng để xây dựng quy trình bón phân hiệu quả và bền vững.

Việc sử dụng phân tổng hợp NPK 5:10:3 vào đầu vụ giúp kích thích phân hóa mầm hoa rất tốt, sau đó chuyển sang NPK 12:5:10 để nuôi hoa và quả non mang lại hiệu quả rõ rệt

3. Quy trình bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa theo mô hình IPM

Một trong những mô hình được đánh giá cao hiện nay là quy trình bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa theo hướng IPM và sử dụng phân NPK khép kín. Theo đó, không sử dụng đạm đơn như urê mà thay thế hoàn toàn bằng phân tổng hợp NPK, giúp cây hấp thu dinh dưỡng cân đối và ổn định hơn.

Cụ thể, vào tháng 3, nhà vườn bón phân chuồng hoai mục với lượng khoảng 4.000 kg/ha kết hợp NPK 5:10:3 với liều lượng 480 kg/ha. Đây là giai đoạn cây chuẩn bị ra hoa, cần nhiều lân để kích thích mầm hoa. Đến cuối tháng 4 và tháng 6, tiếp tục bón NPK 12:5:10, mỗi lần khoảng 480 kg/ha để nuôi hoa và quả non. Sang tháng 8, bón tăng lượng NPK 12:5:10 lên 520 kg/ha nhằm nuôi quả phát triển ổn định. Tất cả các loại phân đều được bón vùi sâu 10–15 cm, kết hợp tưới nước giữ ẩm và làm sạch cỏ gốc. Quy trình này giúp cây bưởi sinh trưởng khỏe, hoa ra tập trung, tỷ lệ đậu quả cao và hạn chế sâu bệnh phát sinh.

4. Kết hợp bón phân với chăm sóc kỹ thuật trong giai đoạn ra hoa

Bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa sẽ không đạt hiệu quả tối ưu nếu không kết hợp đồng bộ với các biện pháp chăm sóc kỹ thuật khác. Trước hết là công tác tưới nước và giữ ẩm. Trong thời kỳ ra hoa và quả non, cây bưởi rất mẫn cảm với thiếu nước. Việc tưới nước đều, thoát nước tốt trong mùa mưa giúp hạn chế rụng hoa và thối rễ.

Bên cạnh đó, tỉa cành tạo tán đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ dinh dưỡng hợp lý. Sau thu hoạch 15–20 ngày cần cắt bỏ cành sâu bệnh, cành vượt và cành già yếu. Vào vụ xuân và vụ hè, tiếp tục tỉa bỏ các cành mọc dày, cành yếu và những chùm hoa nhỏ, dị hình. Nhờ đó, dinh dưỡng tập trung nuôi những hoa khỏe, tăng khả năng đậu quả.

Sau thu hoạch 15–20 ngày cần cắt bỏ cành sâu bệnh, cành vượt và cành già yếu.

Ngoài ra, quản lý sâu bệnh theo hướng IPM, ưu tiên thuốc sinh học và bao quả đúng thời điểm cũng giúp bảo vệ hoa và quả non, nâng cao chất lượng trái và giảm chi phí sản xuất.

5. Hiệu quả kinh tế từ bón phân đúng cách cho bưởi giai đoạn ra hoa

Thực tế tại các vườn bưởi Đoan Hùng áp dụng IPM và bón phân NPK khép kín cho thấy hiệu quả kinh tế vượt trội so với tập quán truyền thống. Năng suất đạt khoảng 28.800 quả/ha, cao hơn tập quán 4.400 quả/ha. Đặc biệt, tỷ lệ quả loại A tăng lên 41,7%, trong khi quả loại C giảm mạnh chỉ còn 8,3%, giúp nâng cao giá trị thương phẩm.

Chi phí sản xuất của mô hình IPM chỉ khoảng 164,58 triệu đồng/ha, thấp hơn tập quán gần 38 triệu đồng/ha nhờ giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật. Tổng thu đạt khoảng 540 triệu đồng/ha và lãi thuần lên tới 375,42 triệu đồng/ha, cao hơn tập quán hơn 170 triệu đồng/ha. Những con số này cho thấy, bón phân đúng cách trong giai đoạn ra hoa không chỉ giúp tăng năng suất mà còn mang lại lợi nhuận bền vững cho nhà vườn.

6. Những lưu ý quan trọng khi bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa

Để bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa đạt hiệu quả cao, bà con cần tránh bón thừa đạm, đặc biệt là đạm đơn, vì dễ làm cây phát lộc mạnh và rụng hoa. Phân bón cần được vùi sâu, không bón nổi trên mặt đất để hạn chế thất thoát và giúp rễ hấp thu tốt hơn. Thời điểm bón phân nên kết hợp với độ ẩm đất thích hợp, tránh bón khi đất quá khô hoặc quá ướt.

Thời điểm bón phân nên kết hợp với độ ẩm đất thích hợp, tránh bón khi đất quá khô hoặc quá ướt.

Ngoài ra, cần thường xuyên theo dõi tình trạng sinh trưởng của cây để điều chỉnh liều lượng phân phù hợp với từng vườn, từng năm. Việc áp dụng đồng bộ quy trình IPM, sử dụng phân bón cân đối và chăm sóc hợp lý chính là chìa khóa giúp cây bưởi ra hoa khỏe, đậu trái nhiều và cho quả chất lượng cao.

Kết luận

Bón phân cho bưởi giai đoạn ra hoa là yếu tố quyết định đến năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của vườn bưởi. Qua thực tế sản xuất tại Đoan Hùng, có thể khẳng định rằng việc sử dụng phân NPK khép kín kết hợp quản lý dịch hại tổng hợp và chăm sóc đúng kỹ thuật giúp cây bưởi ra hoa tập trung, đậu quả cao, giảm chi phí và tăng lợi nhuận rõ rệt. Áp dụng đúng quy trình ngay từ giai đoạn ra hoa sẽ là nền tảng vững chắc để nhà vườn phát triển bền vững và nâng cao giá trị trái bưởi trên thị trường.