Chăm sóc bưởi vào mùa mưa bão đúng kỹ thuật, hạn chế rụng quả

Chăm sóc bưởi vào mùa mưa là giai đoạn đặc biệt quan trọng, nhất là tại các tỉnh miền Bắc - nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lớn, áp thấp nhiệt đới và bão. 

Trên thực tế, rất nhiều vườn bưởi bị thiệt hại nặng trong mùa mưa bão không phải do thời tiết khắc nghiệt, mà do kỹ thuật chăm sóc chưa đúng. Vì vậy, nắm vững các nguyên tắc chăm sóc bưởi vào mùa mưa bão sẽ giúp bà con bảo vệ vườn cây an toàn, duy trì sinh trưởng ổn định và nâng cao chất lượng trái khi thu hoạch.

1. Điều kiện sinh trưởng lý tưởng của cây bưởi trong mùa mưa

Để chăm sóc bưởi vào mùa mưa hiệu quả, trước hết cần hiểu rõ điều kiện sinh trưởng lý tưởng của cây bưởi. Bưởi là cây ăn trái ưa khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, sinh trưởng tốt trong khoảng nhiệt độ từ 23-30°C. Khi nhiệt độ xuống dưới 13°C hoặc gặp sương muối kéo dài, cây sinh trưởng kém, dễ rụng hoa và quả non.

Ánh sáng là yếu tố không thể thiếu đối với cây bưởi. Dù vào mùa mưa, cây vẫn cần ít nhất 6 giờ ánh sáng trực tiếp mỗi ngày để duy trì quá trình quang hợp. Những vườn bưởi rậm rạp, tán dày, thiếu thông thoáng thường dễ phát sinh sâu bệnh trong điều kiện ẩm ướt.

Về đất trồng, bưởi thích hợp nhất với đất phù sa, đất cát pha hoặc đất có thành phần cơ giới nhẹ, đặc biệt yêu cầu khả năng thoát nước tốt. Độ pH thích hợp dao động từ 5,5-6,5. Trong mùa mưa, nếu đất bị nén chặt hoặc úng nước kéo dài sẽ gây thối rễ, vàng lá và rụng quả.

Ngoài ra, cây bưởi không chịu được gió mạnh. Do đó, việc trồng cây chắn gió hoặc gia cố vườn là điều cần thiết để hạn chế thiệt hại trong mùa mưa bão.

. Bưởi là cây ăn trái ưa khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, sinh trưởng tốt trong khoảng nhiệt độ từ 23-30°C

2. Làm cỏ và tỉa cành hợp lý khi chăm sóc bưởi vào mùa mưa

Một trong những kỹ thuật quan trọng khi chăm sóc bưởi vào mùa mưa là làm cỏ và tỉa cành hợp lý. Mùa mưa là thời điểm cỏ dại sinh trưởng rất nhanh, nếu không kiểm soát sẽ cạnh tranh mạnh dinh dưỡng và tạo môi trường ẩm thấp cho sâu bệnh phát triển.

Tuy nhiên, bà con không nên làm sạch cỏ hoàn toàn. Việc duy trì một tầng cỏ thấp hoặc trồng các loại cây thân bò như rau má quanh gốc bưởi sẽ giúp giữ ẩm đất, chống xói mòn và hỗ trợ bộ rễ hô hấp tốt hơn. Khi cỏ phát triển quá cao, có thể cắt thấp và để lại tại chỗ làm lớp phủ tự nhiên, vừa bảo vệ đất vừa hạn chế cỏ mọc lại.

Song song với làm cỏ, cần tiến hành tỉa cành tạo tán để vườn bưởi thông thoáng. Loại bỏ các cành già, cành sâu bệnh, cành mọc bên trong tán giúp ánh sáng và không khí lưu thông tốt hơn. Điều này không chỉ giảm nguy cơ nấm bệnh trong mùa mưa mà còn hạn chế gãy cành khi gặp gió lớn, mưa bão.

Một trong những kỹ thuật quan trọng khi chăm sóc bưởi vào mùa mưa là làm cỏ và tỉa cành hợp lý.

3. Củng cố hệ thống thoát nước cho vườn bưởi mùa mưa bão

Trong chăm sóc bưởi vào mùa mưa, hệ thống thoát nước đóng vai trò quyết định đến sức khỏe bộ rễ. Cây bưởi rất mẫn cảm với tình trạng ngập úng kéo dài. Chỉ cần rễ bị ngập nước vài ngày liên tục, cây có thể bị thối rễ, vàng lá và rụng quả hàng loạt.

Bà con cần chủ động đào mương, rãnh thoát nước xung quanh vườn, đặc biệt tại những khu vực trũng thấp hoặc đất nặng. Hệ thống mương cần được thông suốt, không bị bồi lấp để nước mưa có thể rút nhanh sau mỗi trận mưa lớn.

Ngoài tác dụng chống ngập, việc thoát nước tốt còn giúp giảm độc tố trong đất, nhất là đất phèn - yếu tố thường gây hại cho cây bưởi. Quanh vườn, cần gia cố bờ bao chắc chắn để hạn chế nước tràn khi mưa lớn kéo dài.

Một biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả khác là quét vôi quanh gốc bưởi. Vôi không chỉ giúp khử trùng đất, hạn chế nấm bệnh mà còn ngăn ngừa sự cư trú của sâu hại trong điều kiện ẩm ướt của mùa mưa.

Quét vôi quanh gốc bưởi để khử trùng đất, hạn chế nấm bệnh mà còn ngăn ngừa sự cư trú của sâu hại

4. Bón phân và cân đối dinh dưỡng khi chăm sóc bưởi vào mùa mưa

Bón phân đúng cách là yếu tố then chốt trong chăm sóc bưởi vào mùa mưa, giúp cây nuôi quả tốt và hạn chế rụng sinh lý. Nguyên tắc bón phân là “đúng thời điểm, đúng liều lượng, đúng loại và đúng cách”.

Sau khi đậu trái khoảng 1 tháng, quả bưởi phát triển chậm, bà con nên bón phân theo tỷ lệ N:P:K = 2:2:1. Có thể sử dụng 0,25 kg urê + 0,70 kg lân super + 0,1 kg KCl, tương đương khoảng 0,7 kg NPK 16-16-8 cho mỗi cây.

Khi trái được khoảng 2,5 tháng tuổi, đây là giai đoạn quả lớn nhanh, nhu cầu dinh dưỡng tăng cao. Lúc này nên bón theo tỷ lệ N:P:K = 2:1:2 với 0,33 kg urê + 0,50 kg lân nung chảy + 0,25 kg KCl, tương đương 0,75 kg NPK 20-10-20.

Đến khoảng 4 tháng sau đậu trái, quả bắt đầu tích lũy chất khô, bà con bón theo tỷ lệ N:P:K = 1,5:1:2 để nâng cao chất lượng trái. Trước thu hoạch 1,5-2 tháng, bổ sung thêm kali (K₂SO₄ hoặc KCl) giúp trái ngọt hơn, múi chắc và đẹp.

Bón phân đúng cách là yếu tố then chốt trong chăm sóc bưởi vào mùa mưa, giúp cây nuôi quả tốt và hạn chế rụng sinh lý.

5. Thu hoạch và phục hồi cây bưởi sau mùa mưa

Thu hoạch đúng thời điểm là bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng trong chăm sóc bưởi vào mùa mưa. Thông thường, từ lúc ra hoa đến khi thu hoạch bưởi kéo dài khoảng 7-8 tháng, tùy giống và điều kiện chăm sóc. Mùa thu hoạch chính rơi vào khoảng tháng 9-12 dương lịch.

Dấu hiệu nhận biết bưởi chín là vỏ chuyển từ xanh sang vàng nhạt hoặc vàng đậm, quả có độ cứng vừa phải, khi ấn nhẹ không quá cứng. Nếu có điều kiện, bà con nên thử vài quả để kiểm tra hương vị trước khi thu hoạch đại trà. Nên chọn những ngày khô ráo, tránh thu hoạch khi trời mưa để hạn chế nấm bệnh và kéo dài thời gian bảo quản.

Sau thu hoạch, có thể xử lý quả bằng các biện pháp như phun 2,4D nồng độ 10-40 ppm để hạn chế rụng cuống, hoặc xử lý bằng Thiabendazole, Iminoctodine theo đúng liều lượng nhằm giảm tỷ lệ hư hỏng sau thu hoạch.

Đồng thời, cần phục hồi cây bằng cách tỉa cành, bón phân hữu cơ và chăm sóc hợp lý để chuẩn bị cho vụ tiếp theo.

Kết luận

Chăm sóc bưởi vào mùa mưa đúng kỹ thuật là yếu tố quyết định giúp vườn bưởi vượt qua giai đoạn mưa bão an toàn, hạn chế gãy cành, rụng quả và suy kiệt cây. Khi bà con chú trọng đồng bộ từ làm cỏ, tỉa cành, thoát nước, bón phân đến thu hoạch và phục hồi sau vụ, vườn bưởi sẽ sinh trưởng ổn định, cho năng suất cao và chất lượng trái vượt trội. Áp dụng đúng quy trình chăm sóc bưởi vào mùa mưa chính là chìa khóa để sản xuất bền vững và nâng cao hiệu quả kinh tế lâu dài.